Hiện
tại có 4 công nghệ chế tạo pin đang được áp dụng, nhưng sẽ sớm có thêm
một công nghệ mới được đưa vào thực tiễn nhằm sản xuất ra loại pin có
khả năng đáp ứng các nhu cầu sử dụng khác nhau.
Các
loại pin này tuy khác nhau về công nghệ chế tạo nhưng đều có khả năng
chuyển hóa năng lượng hóa học thành dòng điện, để chạy các thiết bị
điện tử - từ những chiếc máy nghe nhạc nhỏ xíu cho tới những chiếc
laptop lớn. Cũng giống như ắc-quy dùng cho xe hơi, phản ứng hóa học bên
trong pin laptop giải phóng các electron, đồng thời đẩy các electron
này dịch chuyển từ điện cực dương sang điện cực âm, tạo ra dòng điện đủ
lớn giúp máy hoạt động.
Trong
thời kì đầu, pin dùng cho các thiết bị di động sử dụng các tế bào năng
lượng làm từ hợp chất Ni-ken - Cát-mi (NiCd). Loại pin này từng được sử
dụng chính cho laptop. Nhưng các tế bào NiCd chỉ có khả năng dự trữ
năng lượng để hệ thống vận hành vẻn vẹn trong một giờ đồng hồ, và rất
độc hại trong quá trình phân hủy khi không còn được sử dụng.
Hiện tại có 4 công nghệ chế tạo pin đang được áp dụng
Pin
Ni-ken - Cát-mi có "tuổi thọ" 1.000 lần nạp điện, sớm bị "lão hóa" với
khả năng trữ điện suy giảm nhanh. Chính vì vậy, một loại pin mới nhẹ
hơn và "khỏe" hơn đã được chế tạo. Ngày nay, pin Ni-ken - Cát-mi chỉ
còn được dùng chủ yếu trong đồ chơi trẻ em và điện thoại di động rẻ
tiền.
Khoảng
10 năm trước, hầu hết các hãng sản xuất laptop đều chuyển sang dùng pin
Hy-drua Ni-ken-Hy-drua thủy tinh lỏng (nickel-metal-hydride batteries -
NiMH). Pin NiMH có khả năng dự trữ năng lượng nhiều hơn 40% so với pin
NiCd, có tiến trình "lão hóa" diễn ra chậm hơn và thân thiện với môi
trường. Tuy nhiên, nhược điểm là "vòng đời" ngắn với 200 lần nạp. ngay
cả mẫu pin NiMH mới được cải tiến cũng chỉ có thể nạp điện trong 400
lần.
Ngày
nay, tế bào pin lithium-ion (Li-on) với khả năng tích điện gấp 2 lần so
với pin Ni-ken - Cát-mi, đang được sử dụng rộng rãi trong hầu hết các
mẫu laptop, thiết bị điện tử cầm tay, điện thoại di động. Pin
lithium-ion có thể trữ một lượng điện lớn, nhưng vật liệu và các chất
hóa học sử dụng cho chế tạo pin lại khá đắt tiền. Thành công của pin
lithium-ion còn nhờ vào những chip điều khiển đính kèm có khả năng điều
khiển quá trình "xả" điện và tránh được việc nạp "quá tải".
Trong
khi đó, pin Lithium-polymer (Li-poly) lại được sử dụng cho các mẫu điện
thoại di động, thiết bị cầm tay và laptop cao cấp. Loại này không chỉ
nhẹ mà còn có thể dát mỏng, với khả năng tích điện xấp xỉ pin
lithium-ion.
NEC đang nghiên cứu phát triển loại tế bào nhiên liệu sử dụng cho các thiết bị di động.
Khả
năng trữ điện của các loại pin còn hạn chế, nhưng với sự ra đời công
nghệ tế bào nhiên liệu tiên tiến, những chiếc laptop có thể hoạt động
vài ngày chỉ với một lần nạp đầy. Loại pin thế hệ tiếp theo sử dụng các
chất hóa học như methanol chứa trong các ngăn nhỏ, khác biệt với các
nguồn cung cấp điện thông thường.
Giống
như một nhà máy hóa chất nhỏ, rất nhiều loại tế bào nhiên liệu khác
nhau đang được sử dụng trong tàu vũ trụ, thử nghiệm các loại thân thiện
với môi trường và các nhà máy điện cỡ nhỏ. NEC đang nghiên cứu phát
triển một loại tế bào nhiên liệu sử dụng cho các thiết bị di động với
thời lượng pin lên đến 40 giờ.
Tế
bào nhiên liệu làm việc trên nguyên lý ngược của dung dịch điện phân...
các tế bào nhiên liệu kích thích phản ứng giữa Hydro và Oxy tạo ra điện
năng, ông Yoshimi Kubo, người trực tiếp quản lý và giám sát dự án chế
tạo tế bào nhiên liệu laptop của NEC cho biết.
Methanol
hay methyl alcohol là nhiên liệu được NEC lựa chọn. Ông Kubo và nhóm
nghiên cứu đã tạo ra mẫu laptop sử dụng tế bào nhiên liệu có thể hoạt
động trong 5 giờ với khoảng 0,5 lít nhiên liệu (cô đặc10%). Khi hết,
người dùng sẽ phải đổ thêm nhiên liệu vào ngăn chứa và tế bào lại sẵn
sàng "sản sinh" điện năng. Như vậy thay vì các bộ pin dự trữ, người sử
dụng sẽ mang theo một chai methanol trong các chuyến đi dài, nhưng phải
rất cẩn thận vì methanol rất độc hại.
Hiện
tại, vấn đề khó khăn nhất là việc "đóng gói" tế bào nhiên liệu. Vị trí
lắp pin thông thường trên laptop không phù hợp với những tế bào dạng
này. Sẽ cần có những bước cải tiến tiếp theo để laptop có thể sử dụng
được tế bào nhiên liệu, và kích thước cũng sẽ là một trở ngại lớn. Cũng
theo ông Kubo, NEC đang giải quyết vấn đề này trên 3 hướng: tăng độ đậm
đặc của methanol, sử dụng vi xử lý tiết kiệm điện hơn và các ngăn chứa
lớn hơn.
Hitachi hướng việc sử dụng tế bào nhiên liệu đến các thiết bị nhỏ hơn.
Một
tên tuổi khác của Nhật trong nghành điện tử, Hitachi lại hướng việc sử
dụng tế bào nhiên liệu đến các thiết bị nhỏ hơn. Cùng hợp tác với hãng
sản xuất đầu lọc thuốc lá sản xuất các thiết bị cầm tay dùng tế bào
nhiên liệu. Có kích thước tương đương pin AA truyền thống, tế bào nhiên
liệu này chứa 57 gram dung dịch methanol 20% dùng cho máy tính xách
tay, có thể hoạt động từ 6 đến 8 giờ. Một vài mẫu sản phẩm đã được giới
thiệu đến công chúng, một trong số đó là thiết bị định vị MTI Micro GPS
hoạt động được trong 60 giờ. Bộ nạp điện cho tế bào nhiên liệu đang
được Lilliputian nghiên cứu và sản xuất sẽ sớm có mặt trên thị trường
vào năm 2010.
Đây
hứa hẹn là nghành sẽ phát triển mạnh trong thập kỷ tới, nhà phân tích
thị trường Daniel Benjamin của Allied Business Intelligence có trụ sở
tại Oyster Bay, New York (Mỹ) nhận định. Theo ông, tế bào nhiên liệu là
một nguồn năng lượng sạch, nhưng cần phải giải quyết được rào cản về
chi phí và kỹ thuật. Daniel Benjamin cũng dự đoán, đến năm 2011, sẽ có
200 triệu tế bào nhiên liệu với đủ kích cỡ và công suất khác nhau được
bán ra, sử dụng cho các máy MP3 và laptop.
Đến
lúc đó, chúng ta có thể nói lời "chia tay" với các loại pin hiện tại.
Song vấn đề là sự tương thích với các thiết bị điện tử, và loại nhiên
liệu được sử dụng.
Thời lượng hoạt động của pin có thể ước tính với mỗi chiếc laptop bạn mua.
Thời
lượng hoạt động của pin có thể ước tính với mỗi chiếc laptop mà bạn
chọn mua. Vi xử lý thường "ngốn" đến 50% lượng điện năng máy tiêu thụ.
Những cải tiền gần đây về mặt công nghệ chế tạo chip đã cải thiện tương
đối mặt hạn chế này. Nền tảng vi xử lý như Intel Core 2 Duo và Centrino
2 giúp kéo dài thời lượng hoạt động của hệ thống.
Dưới đây là những mẫu vi xử lý tiết kiệm điện năng nên lựa chọn.
Intel
Core 2 Duo tiết kiệm điện tối đa. Với lõi kép và khả năng xử lý phân
luồng, Intel Core 2 Duo cân bằng giữa việc tiêu thụ điện và thực thi
các ứng dụng, kéo dài tối đa thời lượng hoạt động của pin. Laptop dùng
vi xử lý Core 2 Duo xung nhịp 2,53 GHz có thể nâng thời lượng pin lên 4
giờ.
Intel
Core Solo cũng giống như Intel Core 2 Duo, nhưng là vi xử lý lõi đơn.
Vì vậy, khả năng thực thi công việc hạn chế hơn nhưng lại tiêu thụ ít
năng lượng hơn, 5,5 - 27 Watt so với mức 15 - 31 Watt của Core Duo. Vi
xử lý Core Solo có xung nhịp tối đa 1,83 GHz.
Intel
Atom với xung nhịp tối đa 1,66 GHz và bộ nhớ đệm L2 "khiêm tốn" 512 KB.
Intel Atom đã "đánh đổi" khả năng thực thi lấy kích thước nhỏ hơn và
tiết kiệm điện hơn, tiêu thụ từ 2,5 - 8 Watt, được sử dụng chủ yếu cho
netbook. Asus Eee PC 1000He là ví dụ điển hình. Với thời lượng pin rất
ấn tượng lên tới 11 giờ hoạt động với chỉ một lần nạp đầy.
AMD
Turion 64 X2 Ultra là đối thủ cạnh tranh chính của Intel Core 2 Duo.
AMD Turion 64 X2 Ultra lõi kép tăng khả năng xử lý đa nhiệm. Trang bị
công nghệ tiết kiệm năng lượng PowerNow mà AMD "quảng cáo" có thể ‘nới
dài" thời lượng sử dụng của hệ thống thêm 65%. Xung nhịp tối đa 2,4
GHz. Tiêu tụ nhiều điện năng hơn một chút so với đối thủ Core 2 Duo,
khoảng 32 - 35 Watt.
AMD
Turion 64 là phiên bản "rút gọn" của Turion 64 X2 với đầy đủ tính năng,
nhưng cũng giống như Intel Core Solo, AMD Turion 64 là vi xử lý lõi đơn
tiêu thụ 25 - 35 Watt và xung nhịp lên tới 2,4 GHz.